Burn-out is een woord met een te brede betekenis. Iemand die zes maanden te hard heeft gewerkt en niet meer kan, heeft burn-out. Iemand die drie jaar masking heeft gedaan in haar werk en alles op koste van haar lichaam blijkt te doen, ook. Maar de twee zijn niet hetzelfde. Niet in oorzaak, niet in verloop, en niet in herstel.
Voor autistische en AuDHD-ondernemers wijkt het beeld vaak van wat in de standaard literatuur staat. Dat maakt het lastig. Je past niet in het verhaal, dus je en je omgeving denken dat het iets anders is. Tot het te ver is.
Het stille begin
Een typische burn-out begint vaak met een periode van veel werk, veel druk, en het gevoel dat het niet meer gaat. Een autistische burn-out begint vaak stiller. Geen acute crisis. Wel een hele lange periode waarin alles iets te veel kost, terwijl er aan de buitenkant niets opvallends is. Tot je een ochtend wakker wordt en je douche niet meer aan krijgt.
De oorzaak ligt zelden in te veel uren. Hij ligt vaker in te lang in een vorm zitten die niet past. Een werkweek die niet rekent met je brein. Klantcontact dat te dicht op elkaar staat. Voortdurende masking in werk en privé. Een aantal compromissen die afzonderlijk te dragen zijn, en samen niet.
Wat erbij hoort
- Je executive functies vallen weg. Niet eens iets ingewikkelds: je weet niet meer welke t-shirt je aan moet trekken.
- Je masking valt weg. Je hebt geen energie meer om de sociale vorm op te houden. Mensen om je heen merken het, en dat geeft schaamte.
- Sensorisch wordt alles luider. Geluid, licht, geur, smaak, beweging. Het geluid van een wasmachine kan onverdraaglijk worden.
- Je herstelt niet door rust alleen. Slapen helpt iets, maar weken vrij voelen als drie dagen.
- Speciale interesses worden zwaar. Wat je vroeger als anker had, voelt nu te ingewikkeld om in te stappen.
Het lange herstel
Een typische burn-out duurt drie tot zes maanden om uit te komen, met goede begeleiding. Een autistische burn-out duurt vaak langer, soms een jaar of twee. Niet omdat je iets fout doet, wel omdat het herstel een andere structuur heeft. Het gaat niet om bijkomen en weer doorgaan op de oude voet. Het gaat om herontwerpen van hoe je leeft en werkt zodat je niet terugkomt op het punt waar je was.
Veel mensen krijgen in deze fase de diagnose pas, omdat het patroon dan zichtbaar wordt voor een professional. Voor sommigen is dat een opluchting. Voor anderen voegt het iets toe aan de zwaarte. Beide is normaal.
Vroege signalen
Wat ik in coaching probeer is mensen helpen het vroeg te zien. Dat zijn niet de signalen van een burn-out in volle gang. Dat zijn signalen dat het systeem voorraad opmaakt.
- Je weekenden geven niet meer terug wat ze vroeger gaven. Twee dagen vrij voelen als twintig minuten.
- Mensen die je vroeger normaal aan vond, vind je nu vermoeiend. Niet één persoon, structureel.
- Het ding dat altijd jouw rustpunt was, doe je niet meer. Geen muziek, geen lezen, geen wandeling.
- Je rekent op de week dat je vakantie hebt om te herstellen, en dat lukt niet meer.
- Beslissingen worden taai, ook kleine.
Wat dit met coaching te maken heeft
Coaching is niet de juiste plek voor een burn-out. Bij echte uitval verwijs ik je naar zorg, vaak naar een psycholoog die autisme bij volwassenen kent. Coaching werkt het beste op het moment ervoor: wanneer je nog functioneert maar voelt dat er iets schuurt en het structureel wordt.
Daar zit ook het verschil met therapie. We werken aan hoe je werk en je bedrijf zo inricht dat het structureel houdbaar is. Niet aan trauma-verwerking of medicatie. Voor dat laatste ben ik niet je persoon.